پراکنده

۱- یه چیزهایی مثل آبنبات وجود دارن که بهش میگن مارشمالو، بچه‌های اونور آب خیلی دوسش دارن. قضیه از این قراره که تو دهه ۶۰ میلادی گروهی تو دانشگاه استنفورد یه آزمایشی طراحی میکنند به این شکل که یه سری کودک را تو یه اتاق میذارن و یه مارشمالو بهشون میدن و میگن اگه ۱۵ دقیقه صبر کنید و این آب‌نبات رو نخورید اون وقت یه مارشمالو دیگه بهتون میدیم. بعد از چند دهه میان و زندگی تمام بچه‌های داخل تست را بررسی می‌کنن و متوجه میشن که کودکانی که برای مارشمالو دوم صبر کردن زندگی بهتری دارن.

این آزمایش بسیار معروفه و جاهای مختلف رفرنس شده. حالا بعد از گذشت چندین دهه یه سری آدم دیگه به این آزمایش شک می کنن. میان یه نمونه ۹۰۰ نفره که شامل بچه‌هایی با وضعیت اقتصادی خوب و ضعیف و با نژاد های مختلف رو انتخاب می کنن تا دوباره این آزمایش رو بررسی می کنن. نمونه آزمایش اصلی شامل ۹۰ بچه پیش دبستانی داخل دانشگاه استنفورد بوده.

بعد از بررسی این نمونه، متوجه میشن که کودکایی که این تست رو با موفقیت سپری می کنن در کل آدمای موفق‌تری هستن. تا اینجا آزمایش استنفورد به قول معروف Replicate میشه ولی اصل ماجرا مونده. متوجه میشن بچه‌هایی در این تست موفق میشن که از خانواده‌های مرفه‌تر هستن و دلیل موفقیت‌شون هم انجام درست این تست نیست بلکه موقعیت بهتر خانوادشون هست. در واقع بچه‌های مرفه راحت‌تر وعده‌های بزرگترا رو قبول می‌کنن زیرا والدینشون معمولا از عهده برآورده کردن وعده‌هاشون برآمدن.

به عنوان مثال بین بچه‌هایی که مادرهایی با مدرک دانشگاهی دارن و این تست رو درست انجام میدن با کسایی که این تست رو درست انجام نمیدن فرقی در بلندمدت وجود نداره، یا بین بچه‌هایی که مادرشون مدرک دانشگاهی ندارد نیز فرقی بین کسایی که این تست رو درست انجام میدن و کسایی که این تست رو درست انجام نمیدن وجود نداره.

خلاصه این که این روزا میگن با یک Replication Crisis روبه‌رو هستیم. ما هم بهتره بیشتر مشاهده کنیم و کمتر تعمیم بدیم و نیتجه‌گیری کنیم.

۲- یه سری چیزها وجود دارن که نمیدونی باید خوشحال باشی یا ناراحت. مثل تراکت «تدریس خصوصی توسط جمعی از دانشجویان صنعتی شریف در مقطع دبیرستان، لیسانس، فوق لیسانس و دکترا با نازل‌ترین قیمت» یا مثل دختر کم‌سن ۲۰-۲۵ ساله که تو خیابون انقلاب دست‌فروشی میکنه یا نقاش پارک ایران‌شهر.

۳- کاش قوی‌تر بودم؛ کاش تاثیرگذارتر بودم، کاش کسایی که دوسشون دارم کنارم احساس خوبی داشتن. خدایا من خیلی وقته ازت چیزی نخواستم ولی اینو می‌خوام. الان که مستاصل‌ترینم ازت می‌خوام. رومو که زمین نمی‌ذاری؟

+

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *